Makedonija

U jeku oružanog ustanka u prvim mjesecima 1943. godine, u duhu potpunog priznavanja makedonskog naroda, a sa ciljem narodnooslobodilačkog pokreta u Makedoniji da bude vođena od jednog autoritetnog partijskog tjela, 19.3. formira se Komunistička partija Makedonije sa Centralnim komitetom, pri čemu partijska organizacija dobija potpunu autonomiju, samostalnost i inicijativu. Formiraju se pet operativnih zona i pet oblasnih komiteta, a CK KPM i reorganizovani Glavni štab NOV-a i POM-a sa komandantom Mihailom Apostolskim prebačeni su na teritoriju Zapadne Makedonije. Odluke sa sastanka CK KPM u Prespi 2.8.1943. godine pridonijeli su ubrzavanju formiranja većih vojnih formacija, bataljona i brigada kao i inicijativnog odbora za pripreme i održavanje Antifašističke skupštine Makedonije-ASNOM.

Narodnooslobodilački odbori kao nosioci nove narodne demokratske vlasti većom političkom aktivnošću: razvijaju CK KPM-a, NOMSM, AFŽ, otvaraju se prve škole na makedonskom jeziku, odlaze na drugo zasjedanje AVNOJ-a, u GŠ NOV-a i POM-a pristižu i prve strane vojene misije i vode se pregovori o razmjeni zarobljenika između GŠ i njemačke komande u Strugi.

Ratne akcije i operacije na prostoru Makedonije krajem 1943. i početkom 1944. godine proslavljaju brigade, kroz epopejne marševe, ofanzive i pohode protiv njemačkih, bugarskih i balističkih formacije, od čuvene Debarce, preko Prespe do Fuštane u Karadžovu, u egejskoj Makedoniji, od Zborska do Kozjaka kroz Istočnu Makedoniju, u februarskom pohodu i Proljetne ofanzive.

Karta - Podjela na operativne i zone dejstva partizanskih odreda, 1943. godine
Učesnici Prespanskog sastanka u selu Oteševo, 2. avgusta 1943. godine.
Formiranje bataljona "Strašo Pindžur" na Kajmakčalanu, 11. novembra 1943. godine
Formiranje Prve Makedonsko-Kosovske brigade, Slivovo 11. novembra 1943. godine
Miting u slobodnom Kičevu, septembra 1943.
Borci Sedme Makedonske brigade na planini Kožuf, avgusta 1944.
Formiranje Prvog bataljona "Mirčev Acev" na planini Slavej, 18. avgusta 1943. godine.
Formiranje Druge Makedonske brigade u selu Fuštani, Egejska Makedonija, 19. decembra 1943. godine
Kurs za opismenjavanje na oslobođenoj teritoriji u Debarca, 1943. godine
Narodnooslobodilački odbori sakupljaju hranu za vojsku