Makedonija

Na Prvom zasjedanju Antifašističkog sobranja narodnog oslobađanja Makedonije (ASNOM), održano 2. avgusta 1944. godine u manastiru Sv. Prohor Pčinski u blizini Kumanova realizovana je iskonska želja makedonskog naroda da formira svoju državu, koja je jedna od osnova narodnooslobodilačke borbe Makedonije, da bude izražena suverena volja makedonskog naroda i njena tri djela, a u saglasnosti sa odlukama AVNOJA i pravom na samoopredjeljenje proglašavaju makedonsku državu kao ravnopravnu jedinicu u Demokratskoj Federativnoj Jugoslaviji.

Ovaj događaj sa važnim istoriskim značenjem o očuvanju i dogradnjom makedonskog nacionalnog bića je potvrđen donošenjem akata državopravnog značaja.

U završnim operacijama o oslobađanju Makedonije, NOV-u je sačinjavalo 3 korpusa brigada u čiji sastav ulaze: 7 divizija, sa 22 udarne brigade, 4 artiljerijske brigade, 3 pionirske i jednom konjičkom brigadom, sa preko 65.000 boraca.

Po konačnom oslobađanju Makedonije 19. novembra 1944. godine, dalje djelovanje makedonskih jedinica ide ka oslobađanju Kosova, a sa petnaestim makadonskim korpusom čije brojno stanje iznosi oko 20.000 boraca u sastavu NOV-a i POJ-a učestvuju u završnim operacijama konačnog oslobađanja Jugoslavije, u proboju Sremskog fronta, preko borbi za oslobađanje Zagreba do Maribora.

Broj i mjesta sa kojih su slani delegati na Prvo Zasjedanje ASNOM
Članovi GŠ i Inicijativnog odbora saziva ASNOM za vrijeme Proljetne ofanzive u Crnoj Travi, maj - juni 1944. g.
Predstavnici britanske vojne misije u Makedoniji sa članovima GŠ na NOV i POM tokom pauze Prvog Zasjedanja ASNOM, 2. avgust 1944. godine
Narodno slavlje u oslobođenom Kumanovu, 25.decembra 1944.godine
Sa formiranja 41. divizije u selu Šeškovo, 25.septembra 1944.
Sala u kojoj je održano Prvo Zasjedanje ASNOM-a, 2.augusta 1944. godine
Proslava naroda i delegata ASNOM povodom donošenja rješanja o konstituisanju makedonske države
Proglas ASNOM-a "Postavljeni su temelji makedonske federalne države u novoj demokratskoj i federalnoj Jugoslaviji"
Članovi GŠ na NOV i POM, CK na KPM, predsjedništvo ASNOM-a i strani učesnici rata u oslobođenom Skoplju, novembra 1944.